TIE-Netherlands

Programma Latijns-Amerika

(voor nieuws en nieuwe artikelen scroll naar beneden)

Vanaf begin 2002 voert TIE met steun van PSO een regionaal project uit ten behoeve van de vakbeweging in vijf Latijns-Amerikaanse landen (Brazilië, Argentinië, Chili, Uruguay en Mexico). Dit project richt zich op versterking van vakbeweging en arbeidersorganisaties in deze landen, door middel van organisatie van scholingscursussen, seminars en onderlinge uitwisselingen tussen vakbondskaderleden uit verschillende sectoren en bedrijven. Belangrijke thema’s zijn vakbondsdemocratie, wijzigingen in de arbeidswetgeving, globalisering en positie van werknemers in vrijhandelszones (maquiladoras).

In alle betrokken landen is sprake van onderdrukking van democratische en onafhankelijke vakbonden ( een hele generatie vakbondsactivisten is vermoord of verdwenen in de periode van de dictaturen), terwijl een aanzienlijk deel van de vakbonden corrupt is of onder controle staat van de staat en de werkgevers. Veel vakbonden bestaan slechts als instituut maar beschikken niet over een eigen organisatie in bedrijven en instellingen. De contributiegelden worden rechtstreeks door de werkgever aan de vakbondstop betaald. Om de eigen positie veilig te stellen hoeven de betaalde functionarissen daarom niet actief de belangen van de leden te behartigen. Leden en kaderleden in de bedrijven hebben weinig macht en invloed en krijgen vaak nauwelijks ondersteuning en scholing van hun vakbond. In de vrijhandelszones en ook vaak daarbuiten moeten activisten in de bedrijven ondergronds opereren omdat de officiële vakbond nauw samenwerkt met de werkgever en elke poging tot onafhankelijke organisatie van werknemers beantwoord wordt met ontslag of repressie.

Er bestaat in de deelnemende landen een groot tekort aan scholing en advies voor kaderleden en activisten op bedrijfsniveau en aan uitwisseling van ervaringen en ideeën met collega’s uit andere bedrijven, zowel uit eigen land als uit andere landen. Vanwege de gemeenschappelijke historie en taal is de onderlinge uitwisseling van ervaringen tussen de verschillende Latijns-Amerikaanse landen van groot belang. Niettemin gebeurt op dit vlak bijzonder weinig, de meeste vakbonden beperken zich tot bijeenkomsten tussen de hogere functionarissen, kaderleden worden hierbij niet betrokken. Het project gaat uit van de filosofie dat democratische hervorming van de vakbeweging in Latijns Amerika alleen mogelijk is van onderop. Immers, de vakbondsapparaten hebben er weinig belang bij om de voor hen betrekkelijk geriefelijke status quo te doorbreken. Verandering zal alleen tot stand komen onder druk van de gewone leden en activisten in de bedrijven die wel belang hebben bij democratische verandering. Zij ondervinden dagelijks aan den lijve dat de vakbeweging tekort schiet, zwak is en niet voor hun belangen opkomt. Het project richt zich daarom op kaderleden en activisten van lokale vakbonden en basisorganisaties (in de Mexicaanse vrijhandelszones, de z.g. “maquiladoras” zijn geen democratische vakbonden toegestaan, daarom organiseren arbeiders zich in basisorganisaties en in zogenaamde “coaliciones”).