

Vrijdag 25 september 2009
Per directe vlucht vanaf Schiphol arriveerden Cees Ladestein en ondergetekende op vrijdag 25 september omstreeks 18.30 uur in Sint-Petersburg, alwaar we allerhartelijkst werden verwelkomd door Gezilda, Natalia (tolk) en enkele functionarissen van de Russische bond van werkers in de automobielindustrie. Doel van het bezoek was, deel te nemen aan een seminar over de theorie, geschiedenis en politiek van vakbondswerk, waarbij wij vanuit de Nederlandse situatie in zouden gaan op de structuur van FNV-Bondgenoten en de geschiedenis van de Nederlandse vakbeweging.
Vanuit het vliegveld vertrokken we eerst naar het vakbondsgebouw van de Russische ontvangende bond in Sint-Petersburg, waar alvast een informeel gesprek plaats vond tussen Cees en bondsleden, werkzaam bij Ford, Renault en andere autofabrieken, afkomstig uit de omgeving van Petersburg zelf, maar ook uit Moskou et Tver.
Na het informele treffen, waarin alvast ingegaan werd op de actuele situatie in zowel Nederland als Rusland in vakbondsland werd de autorit gemaakt naar Vsevologsk, waar vanaf zaterdag het seminar zou plaats vinden in een christelijk gymnasium (zoals het heette), onderweg een aantal deelnemers achter latend in hun woonsteden.
Zaterdag 26 september
Het eigenlijke seminar begon zaterdagochtend met een kennismakingsspel, waarna met name door Gezilda invulling werd gegeven aan een basisscholing inzake het oprichten en echt opstarten van een vakbond met vragen als: hoe werven we leden, hoe belangrijk zijn de regels, die gehanteerd moeten worden (statuut, charter etc.), het organiseren van een algemene vergadering, het kiezen van een voorzitter etc. Een voorbereidende commissie kan nadenken over het type vakbond,het doel, het op een democratische wijze iedereen vragen, welke voorstellen er daaromtrent zijn. Leden moeten helder krijgen, wat ze geacht worden te doen, want velen weten nog niet, hoe precies een bond te starten.
Belangrijk is b.v., dat liefst alle afdelingen van een bedrijf in de bond vertegenwoordigd zijn. Daarbij moeten geen privé-doelen worden nagestreefd, maar gemeenschappelijke en wel zo, dat er een goede vertrouwnesband ontstaat onder de leden. Een gekozen voorzitter zou tevens op basis van vertrouwen vanuit een oprichtingsconferentie, waar verkiezingen zijn gehouden de gang van zaken kunnen controleren en corruptie tegen gaan.
Iedereen moet op den duur de regels kennen, zich actief inzetten en geen problemen creëren door gebrek aan kennis over een juiste, democratische gang van zaken. Daarbij is onvermijdelijk, dat een zekere weerzin tegen regels en studie moet worden overwonnen.
Na een algemenere inleiding, hoofdzakelijk door Gezilda gehouden, ontstond discussie met name gestart door twee leden, die het werk van Lenin over de rol van vakbonden als uitgangspunt namen. Zij waren van mening dat Lenin al vakbonden te hulp wilde komen, maar door anderen werd dat als achterhaald beschouwd.
Een ander discussiepunt betrof de positie van managers versus de werknemers. Het viel op, dat de individuele leden wel managersfuncties nastreefden en dat leverde dus het probleem op van de relatie tussen echte werknemersbelangen en genoemde meer individuele doelen.
In de oude situatie was de manager afhankelijk van de partij en was de voorzitter derhalve meer een soort werkgever op grond van zijn politieke ervaring en een enorme voorsprong qua informatie.
Na het discussiëren over de actuele Russische situatie was het woord aan Cees en mij, waarbij Cees in ging op de structuur van FNV-Bondgenoten, de procedures en met name de CAO-onderhandelingen. Ondergetekende belichtte de historische context vanaf ongeveer 1870 met het ontstaan van eerst de vakbonden, en daarna pas linkse politiek partijen.
's Avonds werd er een "party" georganiseerd, buiten het gebouw (vanwege de christelijke broeders!!), met allerlei ingekochte drankjes en etenswaren. Een zeer geanimeerd slot van deze eerste seminardag!!
Zondag 27 september
Voor de zondagochtend was een psychologe gevraagd, die opdrachten gaf aan de deelnemers voor een rollenspel: in tweetallen speelde één deelnemer de rol van directielid, de ander vertegenwoordigde de vakbond. Met een videocamera werden de gesprekken opgenomen, waarna een levendige discussie ontstond over leerpunten als het discussieklimaat, een gemeenschappelijke analyse van het probleem, het onderzoeken van de loop van de discussie, het accepteren van de beslissingen de discussie over het resultaat. Een goed voorbeeld van een interactieve aanpak van vakbondsscholing, zoals we die in Nederland en uiteraard inmiddels in heel Oost-Europa ook wel kennen.
Vanuit haar eigen ervaring en kennis van de situatie in Brazilië door Gezilda en Cees en ik in Nederland werden ten slotte de nodige vergelijkingen gemaakt over de praktijk van het vakbondswerk in genoemde landen, ter lering aan onze Russische collega 's.
Na de lunch werden Cees en ondergetekende weer richting vliegveld gebracht om via Parijs-Charles de Gaulle 's avonds redelijk op tijd weer op Schiphol te arriveren.
Piet de Vries,
lid Werkgroep Metaal/Internationale Solidariteit FNV-Bondgenoten.