Printervriendelijke versieVerstuur naar een vriend

 

Op 16-17 december 2009 waren ruim 20 kaderleden van FNSA aanwezig tijdens het seminar dat gehouden werd in een vakantiecentrum voor ambtenaren van het Ministerie van Landbouw te Agadir. De kaderleden werkten allen bij één van de grote agrarische exportbedrijven in de regio, waar een aanzienlijk deel van de verse groenten en fruit wordt geproduceerd die in de wintermaanden in West-Europese supermarkten wordt verkocht. De cursus ging over de Code du Travail, de Marokkaanse arbeidswet, en over methoden van organising in de landbouwsector.
 
On December 16 and 17 (2009) around 20 union activists belonging to FNSA gathered at the seminar which was organised in the resort for public employees in the Ministry of Agriculture in Agadir. The union members all worked for one of thr big agrarian exporting companies in the region. The course focused on Code du Travail, the Moroccan Labour code and about methods of organising in the agricultural sector.
 
De meeste grote agrarische bedrijven rondom Agadir respecteren de Marokkaanse arbeidswet niet of slechts zeer ten dele. Zij betalen hun werknemers niet het wettelijk minimumloon van 55 dirham (5 euro) per dag, ze dragen vaak geen sociale premies af en erkennen niet het recht van werknemers om zich te organiseren. Gedegen kennis van de wet is nodig voor de vakbondskaderleden om met succes met de werkgevers te onderhandelen, die vaak intimidatie gebruiken om te verhinderen dat werknemers voor hun rechten opkomen. 70% van de werknemers in de landbouwsector bestaat uit vrouwen, vaak migranten uit andere delen van Marokko.
 
De eerste cursusdag werden de deelnemers door deskundigen van FNSA wegwijs gemaakt in de nieuwe Code du Travail, ingevoerd in 2004. De discussie ging vooral over wat de wet zegt over het arbeidscontract, het loon en de arbeidsomstandigheden. De Marokkaanse arbeidswet verbiedt bijvoorbeeld kinderarbeid onder de 15 jaar en stelt beperkingen aan het werken van minderjaren en vrouwen. Tijdens de cursus werd ook ingegaan op de wetsartikelen over de rechten en positie van de vakbond. Aan het slot van de dag konden de deelnemers zelf in groepjes het antwoord op hun eigen vragen opzoeken in de wet en zodoende vertrouwd raken met de inhoud en indeling van de Code du Travail.
 
De tweede cursusdag kregen de deelnemers een eerste training in organising van een ervaren organiser in de glastuinbouw rond Rotterdam, Mohamed Dahmani. Omdat Mohamed geboren is in Marokko, kon hij de cursisten trainen in hun eigen taal. De training ging in de eerste plaats over de rol van de vakbond in de driehoek werkgever-vakbond-vakbondsleden. Uit de discussie hierover werd duidelijk dat de deelnemers verschillende ideeën hadden over wie de leden van de vakbond zijn en wat de rol is van de vakbond op het bedrijf.
Vervolgens werd aan de deelnemers gevraagd om na te denken of zij kiezen voor het concept van de vakbond-als-dienstverlener of de vakbond-als-organiser. De deelnemers gingen in groepjes uiteen om hierover na te denken. Tenslotte vond een groepsdiscussie plaats over de beste aanpak van de organisatie van landarbeiders in Marokko.
 
Aan het seminar namen ook twee kaderleden deel van de organisatie Atawassul uit Tanger. Voor hen was dit de eerste kennismaking met een aantal fundamentele discussies rondom vakbondsopbouw.
 
Conclusie van de Nederlandse deelnemers was dat FNSA ondanks de zeer moeilijke omstandigheden erin slaagt om landarbeiders te organiseren, en in een aantal opzichten hierin verder is dan FNV Bondgenoten. Daarom lijkt een uitwisseling van ervaringen en ideeën tussen kaderleden van FNV en FNSA in de agrarische sector in de toekomst zinvol.