Eerste stappen op weg naar LGBT vakbondleden netwerk in Turkije. Een reisverslag.

Printervriendelijke versieSend by email

 

Van vrijdag 17 mei tot en met Tweede Pinksterdag 20 mei zijn we met een delegatie van 4 vakbondsleden naar Ankara geweest in het kader van een uitwisselingsproject tussen homo, lesbische, biseksuele en trans* (LGBT) vakbondsleden uit Turkije en Nederland. Het was de derde bijeenkomst met LGBT- en vakbondsactivisten in Turkije om bij te dragen aan betere arbeidsomstandigheden voor homo-, lesbo, bi- en transsexuele werknemers. De delegatie bestond uit Jolanda van Gool en Vincent Lorijn (ABVAKABO), Hans Zahn (AOb) en Marten van den Berge (TIE-Netherlands).

We zijn gevlogen met Turkish Airlines, waarvan het personeel in staking was. De gewone reiziger merkte daar weinig van omdat het cabinepersoneel vervangen werd door medewerkers van andere vliegmaatschappijen. Wij wisten van de staking en hadden flyers om de medereizigers te informeren die we verspreid hebben, o.a. op de spiegel van één van de wc’s.

Vrijdagavond hebben we ons na een voorspoedige reis geïnstalleerd in het hotel waarna we met zijn vieren wat zijn gaan eten in een “feministisch” gay-vriendelijk café-restaurant. Daar hebben we het programma goed doorgesproken en onze verwachtingen van het bezoek uitgewisseld.

De zaterdagochtend stond in het teken van het onderwijs. Er was een ontmoeting gepland met mensen van de onderwijsbond  Egitim-Sen en  activisten van de Turkse LGBT organisatie KAOS-GL. Tijdens deze workshop genaamd  “Educators Against Homophobia and Transphobia” zou Hans van Aob een presentatie geven van de activiteiten van de AOb in Nederland op het gebied van seksualiteit en gender. De bijeenkomst begon met een vergadering om afspraken te maken over wat de aanwezige leraren allemaal zouden kunnen doen om in hun onderwijs werk meer begrip te kunnen kweken voor thema’s over seskuele en gender diversiteit. Het was hun tweede bijeenkomst en werden verschillende werkafspraken te maken om daadwerkelijk met deze thema’s aan de slag te gaan. Aan het eind was er ruimte voor een korte presentatie van Hans over de activiteiten van Aob op het gebied van seksualiteit en gender. Uit het gesprek na de presentatie kwam naar voren dat ze in de Turkse context vooral behoefte hebben aan voorbeeld-materiaal over seksuele voorlichting binnen vooral basis- en secundair onderwijs. In Nederland is er al veel materiaal ontwikkeld op dit gebied en we gaan kijken of dat vertaald kan worden in het Turks en naar de Turkse contekst.

 

De ochtendbijeenkomst moest snel gestopt worden omdat er ’s middags een symposium was georganiseerd door KAOS in het kader van International Day Against Homophobia (IDAHO,). Het symposium begon met de uitreiking van prijzen aan de winnaars van een lesbische verhalen wedstijd. Daarna volgde een interessant uur met Esther Benbassa, een Franse senator die de wet op het homohuwelijk in de Franse senaat heeft ingediend en verdedigd. Ze vertelde hoe ze ondanks de massale weerstand tegen deze wet in Frankrijk ( vooral vanuit de katholieke  kerk), de senaat zover heeft gekregen om voor de wet te stemmen. Een inspirerende en moedige vrouw, die als hetero haar nek wilde uitsteken voor het homohuwelijk.

’s Avonds was een informele ontmoeting gepland met vakbondsleden van twee vakbonden, Egitim Sen (lerarenbond publieke sector) en Sosyal-Is (leraren uit private sector). Uiteindelijk waren er 4 vakbondsleden en de contactpersoon van TIE-Netherlands in Turkije bij het gesprek aanwezig. Voor het eerst in dit project hadden we een ontmoeting met andere vakbondsleden en konden we goed bespreken wat er nodig is om de vakbonden daar bondgenoten te maken in de strijd voor LGBT-rechten.

Waar de situatie voor vakbonden al niet makkelijk is, is dat voor lesbische, homo, bi en trans werknemers nog moeilijker. Velen kunnen niet open zijn op hun werk. Een van de aanwezigen, een transsexuele lerares en lid van lerarenbond Egitim-sen vertelde dat ze ontslag moest nemen als man voordat ze de transitie naar vrouw kon ingaan. En om in haar levensonderhoud te kunnen voorzien heeft ze jaren in de prostitutie moeten werken. Gelukkig heeft ze als vrouw weer een baan kunnen vinden als kunst lerares. Een andere vrouw vertelde dat ze niet lesbisch kan zijn op haar werk, uit vrees voor de gevolgen.  

Ook bleek helaas in de vakbonden nog niet veel ruimte om deze arbeidsproblemen te bespreken en de bonden aan te zetten zich voor deze problemen in te zetten. De trans lerares vertelde: “toen ik werd ontslagen omdat ik de transitie doorging van vrouw naar man, ben ik naar mijn bond geweest voor hulp. Ze hebben echter geen vinger uitgestoken, waarschijnlijk omdat ze bang waren. Ik ben daar wel echt verdrietig en boos om”. De situatie binnen de bonden is echter wel aan het veranderen, Remzy verteld : “sinds een jaar hebben we binnen de lerarenbond het debat hierover geopend en Egitim-sen is een van de weinig bonden die nu wel in het openbaar over thema’s van seksualiteit en gender durft te praten”.

Ondanks de negatieve ervaringen in het verleden bleken de aanwezigen vastbesloten zich in te zetten om zich discriminatie op de werkplek op basis van seksuele en gender identieit  op de vakbondsagenda te krijgen: “Ik ben boos, en voelde me heel alleen tot nu toe. Aan de andere kant: door dit gesprek begrijp ik dat ik mijn boosheid kan omzetten in iets productiefs en mijn bond kan veranderen”. Esin stelt: “Ik ben transgender en mijn plek is in de vakbond. Maar ik wil die wel veranderen: ik zal blijven en als men een probleem met mij heeft is het aan hen te veranderen, niet aan mij! Een vakbond hoort van alle werknemers te zijn, niet alleen van de hetero’s”

Verandering van onderop en vanuit de leden zelf lijkt hierbij de meest aangewezen strategie. Ayse stelt: “Helaas produceren vakbonden soms bureaucratische structuren die het moeilijk maken deze verandering van bovenaf af te dwingen. Daarom zal deze verandering van onderop moeten komen, door ons zoals we hier aan tafel zitten: door de leden en arbeiders zelf. Wij zijn de basis van de bond en wij kunnen hen helpen te veranderen.”

We hebben uitgebreid gesproken over wat een goede vervolgstap zou kunnen zijn na deze eerste ontmoeting van vakbondsactivisten en wat ze van ons aan ondersteuning zouden willen hebben. Afgesproken is dat er begin juli een vervolgbijeenkomst komt waarvoor zij andere vakbondsleden uitnodigen die zij kennen. Er werd aangegeven dat dit een besloten bijeenkomst zou moeten zijn omdat ze bang zijn dat er anders niemand komt. Ze hebben behoefte aan concrete steun, van materiaal tot verhalen over mogelijke strategieën en onze ervaringen bij het opstarten van activiteiten. Ook beïnvloeding van de vakbondsleiding via de internationale lijn is nodig zo werd aangegeven. Die moet uiteindelijk zorgen voor een veilige omgeving waarbinnen zij hun activiteiten kunnen ontplooien. Ook spraken we af een email groep op te zetten van homo, lesbische, bi en trans vakbondsleden om met elkaar in contact te blijven, ideeën uit te wisselen en elkaar te ondersteunen in het werk om binnen de vakbonden meer aandacht te krijgen voor LGBT vakbondsrechten. Daarmee was het een zeer geslaagde en voor ons allen inspirerende ontmoeting.

Na afloop gingen we naar het feest dat door KAOS georganiseerd was in een ander lhbt-vriendellijk etablissement ook weer ergens zes hoog achter op een dakterras. Een leuk feest waar veel gedanst werd en we wat uitgebreider konden kennis maken met de mensen die we die dag ontmoet hadden en met de Turkse en Koerdische cultuur. De avond stond ook in het teken van het Eurovisie-songfestival. Turkije heeft het songfestival niet uitgezonden vanwege de kus van twee Finse deelneemsters. Toen het feest afliep zijn wij weer naar het hotel gegaan en niet zoals veel anderen naar de afterparty. De afterparty was in een zichzelf gay-vriendelijk noemend gay-cafe. Maar toen daar twee mannen elkaar zoenden was dat aanleiding om met enig geweld de feestende lhbt-ers uit de kroeg te zetten. Gelukkig bleef het bij wat blauwe plekken en schrammen en een spontane actie op straat van de boze feestgangers. Later zouden we horen dat door een aantal feestgangers aangifte is gedaan van discriminatie en mishandeling.

De zondag was de dag van de protestmars en parade door de stad. Heel veel regenboogvlaggen en kleine ronde bordjes met strijdleuzen. De route van de demonstratie zelf was niet zo lang  en eindigde in de stad. Alle deelnemers scandeerden luid leuzen als “homo’s, nooit meer onzichtbaar, nooit meer zwijgend”.

Afgezien van een enkel rotte aardappel die gegooid werd waren de reacties van het publiek onverschillig dan wel een enkele keer enthousiast. Er was gelukkig geen tegendemonstratie en ook de politie was niet massaal aanwezig maar wel voldoende om het verkeer te regelen. 

Na de demonstratie ging iedereen gezellig wat eten en drinken in het zelfde cafe-restaurant als waar de dag daarvoor het feest was. Maandagochtend hebben we voor het vertrek gesproken met een van de KAOS-medewerkers die eind mei met een van de vakbondsleden naar Nederland komt om hun bezoek voor te bereiden. Een van de activiteiten zal een workshop zijn over Queeractivisme in de vakbeweging met medewerking van Lili op 1 juni in Amsterdam.

Samenvattend een geslaagd en inspirerend bezoek.

Hans: “Tijdens gesprekken in Ankara werd duidelijk dat er in Turkije qua wetgeving nog niet veel geregeld  is. Daarom lijkt het vooral te gaan over draagvlak vorming, over het opstellen van LGBT beleid en scenario’s over strategieën om te werken aan LGBT vriendelijker klimaat. En dat vanuit verschillende perspectieven: vanuit de vakbond en LGBT beweging. En daarbij is het mooi dat we ervaringen kunnen delen en kunnen kijken hoe we daar (vanuit Nederland, MvdB) bij aan kunnen sluiten, kruisbestuivingen kunnen bewerkstelligen en kunnen helpen met netwerken opbouwen”.

Jolanda: “Wat ik het meest opvallend vond was het verhaal van Esin, de translerares van Egitim-Sen. Ze had vanuit haar bond niet veel steun gekregen bij de problemen die ze tegenkwam op haar werk bij de overgang van man naar vrouw. En was daardoor teleurgesteld in haar bond. Maar door ons gesprek en door te horen hoe wij ons netwerk hebben opgezet leek ze haar boosheid daarover om te zetten in een motivatie om haar bond van binnenuit te verbeteren en meer inclusief te maken. Dat was mooi om te horen! Hier kunnen we overigens nog wel iets van hun passie leren. Het is hier toch wat gezapig met veel vergaderingen en vooral notulen maken. Daar gebeurd veel uit het hart, met passie. Die passie terugbrengen is waar we het voor doen, in welk land we ook komen”. 

Ook Vincent stelt: “Wat mooi was om te zien was het fanatisme van we gaan iets starten, die drijf en begeestering. Het viel me ook mee hoe erg de situatie is met betrekking tot LGBT’s in Turkije, vooral in vergelijking ,met Brazilië en Polen. In Turkije bestaan toch wel faciliteiten,  LGBT organisaties zoals  bestaat KAOS GL, er kan een pride march georganiseerd worden zonder politie repressie. Dat bied mogelijkheden. Op korte termijn zou het mooi zijn te inventariseren wat precies de homo,lesbo, bi en trans vakbondsthema’s zijn en op lange termijn of die ook op de agenda van de vakbeweging kunnen krijgen.”  

 

Verslag door Vincent Lorijn (AbvaKabo FNV) met aanvullingen Marten van den Berge (TIE-Netherlands).

 

Voor verslagen van eerdere activiteiten in het kader van dit project zie:

http://www.tie-netherlands.nl/node/3061

http://www.tie-netherlands.nl/node/3821

http://www.tie-netherlands.nl/node/4222

http://www.tie-netherlands.nl/node/4472

Zie voor de facebooksite van de homo-lesbische groep van AbvaKabo hier:

https://www.facebook.com/pages/Abvakabo-FNV-LGBT/168448776573076?fref=ts

Zie voor het diversiteitsbeleid van AbvaKabo mbt LGBT hier:

http://www.abvakabofnv.nl/Thema%27s/diversiteit/lbgt/

Zie voor het Roze netwerkvan FNV in Beweging:

https://www.facebook.com/fnvroze?fref=ts

More About Us

       

 
 
Inhoud syndiceren