Roze en Queer in ‘beweging’ in de vakbond: een workshop verslag

Printervriendelijke versieSend by email

TIE-Netherlands faciliteert sinds september 2012 een uitwisseling tussen homo, lesbische, biseksuele en trans* (LGBT) vakbondsleden uit Turkije en Nederland. De doelstelling is om LGBT vakbondsrechten beter op de agenda van de vakbeweging te krijgen en daarmee bij te dragen aan betere arbeidsomstandigheden voor homo-, lesbo, bi- en transseksuele werknemers. In het kader van deze uitwisseling ontvingen we afgelopen zaterdag 1 juni twee LGBT vakbondsleden uit Turkije.

Vanuit Turkije participeerde Esin Akyol en Omer Akpinar. Esin Akyol is een transvrouw, en kunstdocente uit Istanbul. Ze is lid van de Onderwijs en Wetenschapsvakbond (Egitim-Sen: http://www.egitimsen.org.tr/), met 167.000 leden de grootste vakbond van de onafhankelijke Turkse vakcentrale KESK. Vanwege hun kritische opvatting ten opzichte van de overheid zitten momenteel tientallen leden van Egitim-Sen momenteel gevangen in Turkije (zie achtergrond artikel hier http://www.tie-netherlands.nl/node/4414). Esin is ook lid van de LGBT organisatie KAOS GL (http://www.kaosgl.com/home.php) uit Ankara. Ömer Akpınar is een gay activist en de webredacteur van KAOS GL. Vanuit de Nederlandse vakbeweging waren er kaderleden van zowel AbvaKabo als AOb aanwezig. Van de homo-lesbische groep waren Lili Brouwer en Vincent Lorijn aanwezig, van AOb Roze Hans Zahn.

De workshop vond plaats in het kader van het Queeristan (http://queeristan.org/) festival: een jaarlijks festival waarbij er workshops worden georganiseerd over de vraag hoe discriminatie op basis van seksualiteit, gender, ras en klasse elkaar versterken en wat we hieraan kunnen doen. Onze workshop ging specifiek over de volgende vragen: Waarom is het belangrijk je als homo-, lesbo, bi en trans in de vakbond te organiseren? Wat gebeurt er al op dit gebied en wat zijn daarbij de successen en uitdagingen? En als laatste: hoe kunnen we ons als activisten bij deze initiatieven aansluiten?

We begonnen de workshop echter met een korte presentatie over de protesten in Turkije. Daar waren sinds een paar dagen duizenden mensen de straat opgegaan om te protesteren tegen de huidige regering en voor meer democratie. Ook activisten uit de Turkse vakbonden en LGBT organisaties hadden zich inmiddels bij de protesten aangesloten (zie achtergrond informatie hier). Vanuit de LGBT organisaties vooral vanwege de onvrede met het feit dat de huidige Turkse regering niets van LGBT rechten wil weten. Vanuit de vakbeweging omdat ook vakbondsrechten steeds meer aan banden worden gelegd vanuit de overheid. Zo werd duidelijk dat de protesten een veelheid aan politieke eisen bij elkaar brachten, maar waarbij al deze verschillende organisaties en actiegroepen zich voor het eerst hebben verenigd om een vuist te maken tegen de huidige regering. Natuurlijk was er aandacht voor het buitensporige politieoptreden tegen de demonstranten. Na afloop hebben we een solidariteitsfoto gemaakt voor onze collega’s van LGBT en vakbonden in Turkije.

Na deze introductie begon de workshop. Esin vertelde hierbij over haar ervaringen als trans lerares binnen de vakbond Egitim-sen. Ze had tot nu toe nog weinig steun vanuit haar vakbond gekregen als het ging om problemen die te maken hadden met haar gender identiteit. Zo werd Esin ontslagen op het moment dat ze besloot dat ze niet meer als man, maar als vrouw door het leven wilde gaan. De school waar ze werkte besloot haar op slag te ontslaan. Toen ze met dit probleem de vakbond benaderde kreeg ze echter nul op het rekest. “Ik ben een jaar werkeloos geweest doordat ik van sekse veranderde, de vakbond wist niet wat ze met me aanmoesten. Ze hebben nooit op mijn verzoek tot hulp gereageerd”. Gelukkig kreeg ze na een jaar weer werk toen ze als vrouw op een baan als kunst lerares solliciteerde.  

Tegelijkertijd vond Esin het toch belangrijk lid te blijven van de bond Egitim-sen. Ook al zijn ze nog niet zo vooruitstrevend met betrekking tot LGBT (lesbo,gay, bi en trans) arbeidsrechten, ze zijn wel progressief op heel veel andere punten die Esin belangrijk vindt. Zo is Egitim-sen in verhouding tot andere lerarenbonden in Turkije een echte onafhankelijke bond (de andere bonden worden vaak verdacht van samenwerking met de overheid). Daardoor komen ze meer dan andere bonden op voor de belangen van de leraren. Ook neemt Egitim-sen stelling tegen de discriminatie van vrouwen en de Koerdische bevolking in Turkije; thema’s waar de andere bonden zich vaak niet over uitspreken. Esin vindt dat belangrijk want “als je vrouw en Koerd bent in Turkije wordt je nog eens extra gediscrimineerd, ook op je werk. Dus dan moet je daar als vakbond ook voor opkomen”.  

Ook al hebben ze haar destijds niet goed bijgestaan, toch is Egitim-sen een van de meest vooruitstrevende bonden in Turkije met betrekking tot thema’s over seksualiteit en gender, zo vertelde Esin. Samen met de Turkse LGBT organisatie KAOS GL zijn ze bezig een methode te ontwikkelen over hoe hun leden in hun werk als leraar aandacht kunnen besteden aan seksuele en gender diversiteit op school. In de context van de uitwisseling met AbvaKabo hoopt Esin echter het thema van discriminatie van LGBT leraren zelf ook op de agenda van haar bond te krijgen.

Vanuit de Abvakabo en AOb participeerden Lili Brouwer, Vincent Lorijn en Hans Zahn respectievelijk. Zij vertelden vanuit hun ervaring als ‘roze’ leden binnen hun bond. Ze vertelden over de verschillende ‘roze netwerken’, de netwerken van LGBT vakbondsleden, die bestaan binnen de Nederlandse vakbeweging. Zo hebben zowel AOb als AbvaKabo al jarenlang een kadergroep van homo,lesbo, bi en trans vakbondsleden, waar je je als lid van deze bonden bij aan kunt sluiten. Door middel van deze netwerken controleren ze bijvoorbeeld onder andere of de CAO’s wel LGBT vriendelijk zijn (hoe zit het bijv. met partner verlof voor homo stellen?). Ook verlenen ze het bondsbestuur en degenen die arbeid gerelateerd advies geven vanuit de vakbond, advies over LGBT zaken op het werk.  

Tegelijkertijd werd er ook duidelijk dat er in Nederland nog best veel te verbeteren is. Zo vertelde Hans dat het voor veel leraren nog altijd niet makkelijk is om in hun werk openlijk voor hun seksuele voorkeur uit te komen. Ook werd er aangegeven dat het blijvend nodig is om degenen die vanuit de vakbond arbeidsadvies geven goed te informeren over LGBT issues zodat ze de juiste info kunnen verstrekken aan LGBT vakbondsleden. Bovendien blijkt het een uitdaging nieuwe LGBT leden voor de kadergroepen te vinden. Met de omvorming naar de Nieuwe Vakbeweging bleek er nog een extra uitdaging te bestaan: om als ‘roze netwerk’ erkend te worden moet het netwerk laten zien dat er 1500 LGBT leden zijn. Niet een onmogelijke, maar wel een moeilijke taak, waarbij het nodig is om snel nieuwe ‘roze’ leden te vinden. Kortom er zijn genoeg redenen om als LGBT-er je aan te sluiten bij een van deze netwerken.

Vanuit de zaal waren er vooral informerende vragen over hoe de vakbond nu georganiseerd is en hoe daar bij aan te sluiten. Er waren echter ook wat discussiepunten. Een belangrijke discussie ging over de vraag of de LGBT netwerken wel rekening hielden met een aantal punten die belangrijk zijn voor activisten die zich als ‘queer’ identificeren. Zo werd er vanuit de aanwezige queer activisten de vraag gesteld waarom je bij het vakbondslidmaatschap altijd moet aangeven of je man of vrouw bent. Een manier van registratie die werknemers die zich als ‘trans’ of  als ‘gender-queer’ identificeren uitsluit. Ook waren er vragen in hoeverre de vakbond een strategie heeft om trans* of queers bij de vakbond te betrekken.

Op dit laatste punt werd gelijk ingegaan door de aanwezige activisten uit te nodigen om de discussie voort te zetten binnen de vakbond. Zo werd aangegeven dat trans* en queer activisten zeker welkom zijn tijdens de kadervergaderingen, en tijdens de oprichtingsbijeenkomst van het nieuwe Roze netwerk van FNV in Beweging in oktober dit jaar.

De eerste volgende mogelijkheid om deze discussie voort te zetten is echter al op zaterdag 29 juni. Dan organiseren we weer een workshop over ‘Queer activisme in de vakbeweging’ tijdens het alternatieve programma van Roze Zaterdag in Utrecht. Ook dan zullen er weer roze kaderleden vanuit de FNV aanwezig zijn. En ook weer twee activisten uit Turkije: Sevim Ozdemir en Secin Tuncel.Sevim is een lesbisch-feministe en lid van Sosyal-Is, de bond voor handel, kantoormedewerkers, kleinkunst en onderwijzers uit prive instellingen (45.000 leden) en lidbond van de Unie van Progressieve vakbonden (DISK). Secin is communicatie deskundige bij LGBT organisatie KAOS GL. 

We hopen je daar te zien! 

Zie het programma op facebook: https://www.facebook.com/events/454937747924335/?fref=ts

More About Us

       

 
 
Inhoud syndiceren