LIDL kadergroep in Chili: “Tezamen leren we van elkaar”.

Printervriendelijke versieSend by email

TIE-Netherlands faciliteert sinds anderhalf jaar een uitwisselingsproject tussen vakbondsactivisten uit  de supermarktsector: tussen kaderleden van de Autonome Federatie van Vakbonden van WalMart Chili en de LIDL kadergroep van FNV Bondgenoten (zie voor verslagen hier, hier en hier). Het is  een sectorale uitwisseling waarbij vakbondsactivisten uit beiden landen ervaringen uitwisselen over het organiseren in de supermarkten en distributiecentra (DC). Afgelopen september ontving de LIDL kadergroep een delegatie van vakbondsleden uit Chili in Nederland (lees het verslag hier). Van 27 oktober tot en met 3 november was het de beurt aan 3 kaderleden (Onno van Crey, Carin Steenbergen en Fabian Hettema) en de bestuurder Fatma Bugdayci, om af te reizen naar Santiago de Chili. Na een onstuimige vlucht van zo’n 18 uur kwamen we aan in Santiago de Chile. Daar zouden we de aankomende week een vol programma afwerken van ontmoetingen en workshops samen met vakbondsactivisten van WalMart Chili. De doelstelling van het bezoek was het uitwisselen van ervaringen van organisatie op de werkvloer in beide supermarktketens. In WalMart Chili zijn hiermee goede resultaten geboekt door middel van de productie-mapping methode: het systamitisch in kaart brengen van de werkplek, de productie en werkverdeling. In sommige supermarkten en distributiecentra is daarmee meer dan 80% georganiseerd.

Nederlandse vakbeweging in beeld

De eerste dag, maandag 28 oktober, was de beurt aan de delegatie uit Nederland om over de Nederlandse vakbeweging te vertellen. De bestuurder van de LIDL kadergroep, Fatma Bugdayci, hield hierbij een presentatie over de herstructurering van de Nederlandse vakbeweging naar FNV in beweging. Kaderlid Carin Steenbergen vertelde over de geschiedenis van het bedrijf LIDL zowel in Nederland als internationaal. Kaderlid Onno van Crey deed uit de doeken hoe de LIDL kadergroep gevormd is en wat de belangrijkste activiteiten zijn. En als laatste hield kaderlid Fabian Hettema een presentatie over de noordelijke kadergroep, de regionale afdeling van FNV Bondgenoten in Groningen van kaderleden uit verschillende supermarkten. Zodoende kregen de Chileense collega’s een goed beeld van de Nederlandse vakbeweging en hoe de werknemers van supermarkten daarin georganiseerd zijn . 

In de middag hield Marten van den Berge namens TIE-Netherlands een presentatie over het gebruik van sociale media in internationale vakbondsopbouw. Verschillende voor- en nadelen van verschillende sociale media werden besproken. Ook hielden verschillende kaderleden van WalMart Chile en van de LIDL kadergroep korte presentaties over hoe zij sociale media inzetten in hun vakbondswerk. In het laatste deel van de workshop werd er geoefend met 3 verschillende social media om de internationale uitwisseling en het proces van productie-mapping binnen beide kadergroepen te ondersteunen. Zo werd er een gesloten facebookgroep opgericht om internationaal met elkaar in contact te blijven. Ook werd er een extra beveiligde ‘wiki’ pagina opgezet: een plek op het internet waar gevoelige informatie over arbeidsrechtenschending binnen de supermarktketens kan worden opgeslagen en gedeeld met degenen die actief zijn in de uitwisseling. Ook het internationaal vergaderen via het internet kwam aan bod. De wat slechte internetverbinding was een uitdaging, maar uiteindelijk is een begin gemaakt om ook de ‘virtuele’ banden te versterken en zodoende internationaal meer met elkaar in contact te blijven en elkaar te versterken. 

In de keuken van ‘productiemapping’.

De tweede dag, 29 oktober, was het de beurt aan de collega vakbondsactivisten uit Chili. In de ochtend was de LIDL delegatie aanwezig bij een workshop over productie-mapping binnen de supermarkten. Hierbij waren zo’n 25-30 kaderleden van verschillende supermarkt filialen uit Santiago de Chile aanwezig. Tezamen brachten zij in kaart hoeveel leden de vakbond per filiaal georganiseerd heeft en hoeveel werknemers en afdelingen er per supermarkt zijn. Dit alles met de doelstelling beter zicht te krijgen op de vakbondsorganisatie en te kunnen definiëren op welke filialen en afdelingen meer ingezet moest worden wat betreft het verkrijgen van meer leden. Vanuit de LIDL kadergroep werd verteld hoe ze het laatste jaar bezig zijn geweest de belangrijkste problemen op de werkvloer te identificeren en daar informatie over te verzamelen. In de middag werd het WalMart distributiecentrum  (DC) LTS bezocht. Daar woonden we ook een ‘mapping’ bijeenkomst bij. Vertegenwoordigers van de verschillende afdelingen in het DC presenteerden de informatie die ze hadden verzameld om de extra werkdruk door de kerstperiode te meten. Met deze informatie zal uiteindelijk een loonsverhoging voor die periode worden afgedwongen. Zo kregen we de tweede dag een kijkje in de keuken van het ‘productiemappen’ van de autonome vakbonden actief binnen de WalMart supermarkten in Santiago: een goed voorbeeld van de zelf-organizatie van de leden en een inspiratie om deze methode verder in te zetten in het kaderwerk in Nederland.

“Tezamen leren we van elkaar”

In de ochtend van woensdag 30 oktober werden we naar het vakbondsgebouw van de LTS vakbond gebracht. Daar hadden we een bijeenkomst met de voorzitter en een 10-tal kaderleden die ter plekke een nieuwe vakbondscommissie oprichtte. De commissie heeft de doelstelling om de verzekering van de leden in de gaten te houden en er zorg voor te dragen dat de leden de meest voordelige zorgverzekering krijgen aangeboden door het bedrijf. Korte en lange termijn doelstellingen werden opgesteld en de verantwoordelijkheden van de commissie werden verdeeld. Onder de kaderleden wel te verstaan. Wederom een mooi staaltje van vakbondsparticipatie waarbij de leden direct betrokken en verantwoordelijk zijn voor het oplossen van problemen die zich voordoen op de werkvloer. Bestuurder Fatma vroeg dan ook: “Het uitzoeken en vergelijken van verzekeringen is redelijk specialistisch werk, hoe pakken jullie dat aan?”. Voorzitter Christiaan stelt: “Als je al onze kaderleden bij elkaar optelt hebben we erg veel kennis in huis. Wij zijn uiteindelijk degene die gebruik maken van de verzekeringen en deze dus goed kunnen vergelijken. Zodoende leren we tezamen van elkaar”.  Politiek adviseur en vertegenwoordiger van TIE-Chili Ivan Saldias voegde hieraan toe: “Deze democratische processen van vakbondsorganisatie kosten veel tijd. Maar ons uitgangspunt is dat de leden de capaciteiten hebben of in ieder geval onder de knie kunnen krijgen om hun eigen problemen op te lossen. En dat is altijd duurzamer dan het voor hen op te lossen”. Fatma reageert: “en het is ook iets wat je de leden geeft; vertrouwen en ondersteuning: dat is zeker een mooie aanpak”.

Herinneringen

In de middag bezochten we het Museum van de Herinnering en Mensenrechten (Museo de la Memoria y Derechos Humanos: http://www.museodelamemoria.cl/). Een museum opgericht met de bedoeling om de mensenrechtenschendingen ten tijde van de dictatuur van Pinochet in Chili in kaart te brengen en een ode te brengen aan degenen die daartegen in verzet kwamen. Het was een indrukwekkend bezoek, waaruit onder andere ook het belang duidelijk werd van vakbondsorganisatie in tijden van dictatuur: op verschillende momenten was het de vakbeweging die door middel van stakingen en demonstaties in opstand kwam tegen de vele mensenrechtenschending in de tijd van Pinochet. Kaderlid Carin over het bezoek: “Je ziet een stukje voorgeschiedenis. En je begrijp beter waarom mensen hier zo goed georganiseerd zijn en dat de mensen hier veel strijdvaardiger zijn dan bij ons”.

Afrekenen met mapping

Donderdag 31 oktober brachten we een bezoek aan een Hyper LIDER supermarkt ´Santa Amalia´. Een van de grootste supermarkten in Chili met meer dan 400 medewerkers en 42 kassa's. Hier zijn ze al langer bezig met het proces van ´mapping´, vooral de kassieres houden systematisch bij wat er aan producten wordt afgerekend. Hiermee wordt de winst van het bedrijf berekend, informatie die ze weer kunnen gebruiken in CAO onderhandelingen. Er was ook ruimte voor vragen aan de Nederlandse delegatie. Hierbij was er vooral interesse voor de hoogte van het loon in Nederland. In eerste instantie was iedereen onder de indruk van ons ‘hoge’ loon. Kaderlid Carin legde echter uit dat de hoogte van ons loon gezien moet worden in een context waar we in Nederland ook veel meer uitgeven aan vaste lasten. Bovendien gaf kaderlid Onno terecht aan dat het tegenwoordig moeilijker is om rond te komen dan een aantal jaar geleden en dat er momenteel in de supermarkt sector alles aan wordt gedaan om de arbeidsomstandigheden slechter te maken (met meer goedkopere jonge werknemers, flex-contracten, etc). Op die manier werd het beeld doorbroken dat in Nederland de zaken er veel rooskleuriger voorstaan. Een ander thema wat ter sprake werd gebracht was intimidatie door de werkgever. Zo vroeg een van de WalMart kaderleden of ook binnen de LIDL de werkgever probeert de werknemers tegen elkaar uit te spelen en vakbondsorganisatie te ontmoedigen. Ook daar konden de kaderleden uit Nederland een boekje over opendoen met verschillende voorbeelden hoe binnen LIDL, vakbondsleden te maken hebben met respectloos gedrag vanuit het management. Het voorbeeld van het uitblijven van een goede CAO in de sector was hierbij ook een goed en actueel onderwerp.  Bestuurder Fatma concludeerde: “alhoewel onze context verschillend is, zijn er veel overeenkomsten, zoals onder andere de tegenwerking die we als vakbonden vaak merken vanuit het management. Daarom is het belangrijk van elkaars strategieën te leren”.  

Kadergroep LIDL 'onder het Chileense volk'.

Vrijdag was officieel onze vrije dag waarin we een bezoek wilde brengen aan het museum van Chileense dichter Pablo Neruda in Isla Negra. Echter doordat het een nationale feestdag was waren duizenden Chilenen ook op het idee gekomen die dag naar de kust af te reizen en  kwamen we door de files niet verder dan de kustplaats San Antonio. Dat we daar strandde kwam toevalligerwijs goed uit: in een schooltje in een buitenwijk van San Antonio werd die dag een nationale volksvergadering gehouden van verschillende actiegroepen uit het hele land. Van zelf-georganiseerde boeren tot studentenvakbonden en van vrouwenorganisaties tot lokale gemeenschappen die zich verzetten tegen vervuilende mijnbouwprojecten: tientallen activisten waren daar bijeen om gezamenlijk plannen te maken voor een ‘beter Chili’. De manier waarop er vergaderd werd, door middel van kleine commissies die voorstellen uitwerkten en die voorlegden aan de ‘algemene vergadering’, was een inspirerend staaltje van basisdemocratie. Bestuurder Fatma: “Allerlei groepen die op democratische wijze initiatieven ontplooien om hun eigen omstandigheden te verbeteren. Erg interessant om te zien en geeft genoeg stof om na te denken hoe wij zoiets zouden kunnen aanpakken”. De vrije middag werd verder aangegrepen om ideeën over een mogelijk vervolg uit te wisselen onder het genot van een visrijke lunch. Dit onder het toeziend ook van de tientallen zeeleeuwen en pelikanen die de kust bevolkten. En zo werd ons bezoek tot een goed einde gebracht, met veel inspiratie de uitwisseling en het ‘mappen’ binnen LIDL nog verder te ontwikkelen.

“We zijn mensen, geen robots”

Kaderlid Fabian over de uitwisseling: “Het was een nuttig reis, een kijkje nemen hoe mensen in andere landen vakbonden organiseren: ik heb er super veel van geleerd”. 

Kaderlid Onno: “Het was indrukwekkend om te zien hoe een probleem dat leeft onder vakbondsleden hier gelijk wordt aangepakt. Niet laten liggen, aanpakken en oplossen en met z’n allen samen op een democratische manier: dat maakt de onderlinge verbinding groter hier”.

Bestuurder Fatma: “Door het echt zelf mee te maken wordt je veel meer geïnspireerd dan dat je dingen alleen hoort. Door de mensen te leren kennen, de verhalen erachter te ontdekken, daar krijg je heel veel inspiratie door. En wat ik ook nuttig vond deze keer was om te zien hoe ze hier ook nog af en toe moeite hebben met het proces van vakbondsorganisatie en productiemapping. In het begin denk je: ‘Ze zijn hier zo sterk georganiseerd, hoe krijgen ze dat voor elkaar, dat lukt ons nooit’. Door te zien dat het hier ook een proces blijft realiseer je dat het voor ons niet veel moeilijker is”.

Kaderlid Carin over productiemappen: “Door het mappen krijg je een beter overzicht. Als je een bepaald onderwerp, probleem op de werkvloer neemt, en je gaat dat landelijk inventariseren, dan weet je wat er leeft en dan kan je, als het niet goed gaat, samen actie ondernemen”.

Onno vult aan: “Het is belangrijk om genoeg informatie te verzamelen, waardoor de leden mondiger worden, dat ze geen angst meer hebben. Dat hun bijdrage aan het oplossen van het probleem substantieel is. Dat ledenbesef is erg belangrijk, dat we samen iets aan het probleem kunnen doen. Bovendien hoeft dit ook niet binnen 1 supermarktketen te blijven. Ik kan me niet voorstellen dat het in andere ketens allemaal goed gaat. Dus daar ligt ook een mooie uitdaging om het mappen uit te dragen en met hen te delen. Dat ze daar ook herkenning in vinden. Dat we tegen de branche kunnen zeggen: “zo gaat het niet goed”. We willen betere arbeidsomstandigheden: tenslotte zijn we mensen, geen robots.

Zie voor meer foto's van de uitwisseling: http://www.tie-netherlands.nl/image/tid/117

Dit project werd mede mogelijk gemaakt met financiele bijdragen van:

 en 

 

More About Us

       

 
 
Inhoud syndiceren